Can Damlaları

Tarikat Nedir?

Tarikat, Arapça "yol" anlamındaki tarîk kelimesinden gelir. Tasavvufta, bir mürşidin rehberliğinde Allah'a yaklaşmak için izlenen manevî eğitim yolunu ifade eder. Tarikatlar, belirli bir silsile üzerinden Hz. Muhammed'e (s.a.v) dayandığı kabul edilen terbiye usulleriyle birbirinden ayrılır.

Tarikat ile tasavvuf arasındaki ilişki

Tasavvuf, nefsi terbiye ederek kalbi arındırmayı ve ihsan makamına ulaşmayı hedefleyen manevî ilmin genel adıdır. Tarikat ise bu hedefe götüren, kuralları ve zikirleri belirlenmiş somut yoldur. Her tarikat kendi usulüyle aynı amaca yönelir.

Tarikatın temel kavramları

  • Mürşid: Yolu bilen ve talebesine rehberlik eden manevî öğretmen. Tam yetkin rehber için "mürşid-i kâmil" denir.
  • Mürid (sâlik): Bir mürşide bağlanarak yola giren kişi.
  • Silsile: Mürşidden mürşide uzanarak Hz. Peygamber'e ulaşan manevî zincir. Bkz. Altın Silsile.
  • Seyr-i sülûk: Bir mürşidin kılavuzluğunda yapılan manevî yolculuk. Bkz. Seyr-i Sülûk.
  • Zikir ve virdler: Tarikatın usulüne göre yapılan düzenli Allah'ı anma uygulamaları.
  • Rabıta ve sohbet: Mürşidle gönül bağı ve onun meclisinde bulunma. Bkz. Râbıtanın Delilleri, Sohbetin Fazileti.

Tarikat isimleri

Tarihte öne çıkan büyük tarikatlar arasında Kâdirîlik, Rifâîlik, Sühreverdîlik, Çiştîlik, Şâzelîlik, Mevlevîlik, Halvetîlik, Bektaşîlik ve Nakşibendîlik sayılır. Bu yolların çoğu zaman içinde farklı kollara ayrılmıştır.

Tarikat ile cemaat arasındaki fark

Tarikat, mürşid-mürid ilişkisine ve silsileye dayanan tasavvufî bir eğitim yoludur. Cemaat ise daha genel bir kelimedir; aynı amaç ya da anlayış etrafında bir araya gelen topluluğu anlatır ve bir tasavvuf silsilesi taşıması gerekmez.

Daha fazla okuyun